Cis pośredni Hicksii – idealny cis na zimozielony żywopłot. Uprawa, cięcie i wybór roślin
Cis pośredni Hicksii to jedna z najczęściej wybieranych odmian cisów na zimozielone żywopłoty oraz formy strzyżone. Ceniony jest za gęsty pokrój, bardzo dobrą reakcję na cięcie i dużą trwałość w polskich warunkach klimatycznych. Sprawdza się zarówno w ogrodach przydomowych, jak i przy większych realizacjach – osiedlach, inwestycjach deweloperskich czy zieleni publicznej.
W tym artykule, bazując na naszym doświadczeniu producenta, wyjaśniamy jak rośnie cis Hicksii, jak go sadzić i ciąć oraz na co zwrócić uwagę przy zakupie, aby żywopłot był gęsty i efektowny przez długie lata.
Cis pośredni ‘Hicksii’ – pochodzenie i cechy, które zadecydowały o jego popularności
Cis pośredni Hicksii (Taxus x media Hicksii) to mieszaniec cisa japońskiego (Taxus cuspidata) oraz cisa pospolitego (Taxus baccata) powstały na początku XX wieku w USA. To odmiana o wyprostowanym, kolumnowym pokroju i ciemnozielonych, błyszczących igłach. Dorasta po wielu latach do około 5 metrów wysokości. Rośnie wolniej niż wiele popularnych krzewów żywopłotowych, ale właśnie ta cecha sprawia, że z czasem tworzy bardzo gęste, zwarte ściany zieleni. Nie wymaga też tak intensywnej pielęgnacji jak rośliny bardzo szybko rosnące, które bez intensywnego cięcia po latach wyglądają źle. Z tego powodu cis Hicksii jest często wybierany na zimozielony żywopłot zamiast popularnych tui.
Jest to cis wyjątkowo odporny, dobrze znoszący cięcie, formowanie i różne warunki siedliskowe. Może rosnąć w pełnym cieniu ale również na stanowiskach słonecznych. Jest wyraźnie bardziej mrozoodporny niż cis pospolity, który od wieków naturalnie występuje na terenie Polski. Cisy to szlachetne i długowieczne rośliny, które od dawnych czasów były wykorzystywane w sztuce ogrodowej. Dzięki temu znajdują zastosowanie zarówno w ogrodach prywatnych, jak i w zieleni reprezentacyjnej, czy inwestycjach deweloperskich.
Cis Hicksii na zimozielony żywopłot – dlaczego to jeden z najlepszych wyborów?
Cis pośredni Hicksii jest jedną z najlepszych odmian cisów na żywopłot, szczególnie tam, gdzie zależy nam na trwałym i eleganckim, reprezentacyjnym efekcie. Posiada szereg cech pożądanych u roślin żywopłotowych. Jak na cisa rośnie stosunkowo szybko ale nie na tyle szybko by po latach trudno było nadążyć z pielęgnacją – co często ma miejsce np. u bardzo szybko rosnącej odmiany tui Brabant.
Gęstość i pokrój cisa Hicksii
Naturalna skłonność do zagęszczania się oraz dobra reakcja na regularne cięcie sprawiają, że żywopłot z cisa Hicksii szybko nabiera zwartej formy. Przy odpowiedniej pielęgnacji rośliny nie „łysieją” od dołu, co jest częstym problemem w przypadku innych gatunków roślin. Dodatkowym atutem cisów jest zdolność do wypuszczania nowych pędów z pąków uśpionych, także na starszym drewnie. Oznacza to, że nawet rośliny czasowo ogołocone w dolnych partiach mogą – po odpowiednim cięciu i w sprzyjających warunkach – odbudować zagęszczenie od podstawy. Cecha ta wyraźnie odróżnia cisy od żywopłotów z grabu czy buka, które po utracie dolnego ulistnienia zazwyczaj nie regenerują się w podobny sposób.
Cis Hicksii jako żywopłot na lata
To roślina długowieczna – ma geny cisa pospolitego, który potrafi żyć grubo ponad 1000 lat. Cis pośredni Hicksii nie ma aż takiej żywotności ale dobrze posadzony i pielęgnowany żywopłot może pełnić swoją funkcję przez bardzo długi czas, co ma szczególne znaczenie przy większych inwestycjach. Odmiana ‘Hicksii’ jest uprawiana od końca lat 20. XX wieku. Zachowały się nasadzenia zakładane w pierwszych dekadach jej stosowania, które funkcjonują do dziś, co pozwala szacować, że część egzemplarzy osiągnęła wiek kilkudziesięciu lat, lokalnie zbliżony do 80–90 lat. Żywopłot z cisa pośredniego 'Hicksii’ to inwestycja na pokolenia.
Jak szybko rośnie cis Hicksii i kiedy widać efekt?
Jednym z najczęstszych pytań jest: jak szybko rośnie cis Hicksii? Po 10 latach uprawy dorasta on do około 2-3 metrów. Wysokość 3 metry po takim okresie to raczej skrajny przypadek w idealnych warunkach. W produkcji w szkółce, gdzie rośliny są regularnie przycinane i przesadzane po 10 latach uprawy będzie to raczej maksymalnie 2 metry.
Tempo wzrostu cisa Hicksii w polskich warunkach
Cis Hicksii rośnie umiarkowanie. Nie jest to roślina „na błyskawiczny efekt”, ale jego tempo wzrostu idzie w parze z jakością i gęstością. Młode rośliny rosną wolniej ale starsze, dobrze zakorzenione mogą mieć przyrosty roczne około 30cm.
Dlaczego wolniejszy wzrost oznacza lepszą jakość?
Wolniejszy wzrost pozwala roślinie budować zwartą strukturę pędów. Dzięki temu żywopłot jest gęsty, lepiej znosi cięcie i jest łatwiejszy w pielęgnacji.
Cięcie cisa Hicksii – kiedy i jak ciąć, aby był gęsty
Regularne cięcie to klucz do sukcesu w uprawie. Dotyczy to nie tylko cisa Hicksii ale wszystkich roślin sadzonych jako żywopłot.
Kiedy ciąć cis Hicksii?
Pierwsze cięcie wykonuje się zazwyczaj wiosną, a kolejne w sezonie letnim. Cis bardzo dobrze reaguje na cięcie nawet starszych pędów, co pozwala korygować kształt żywopłotu przez wiele lat.
Jak często przycinać cis Hicksii na żywopłot?
Młode rośliny warto przycinać częściej, aby skutecznie pobudzić je do rozkrzewiania i zagęszczania. Cięcie wykonane wiosną, a następnie latem (najpóźniej na początku lipca, tak aby młode przyrosty zdążyły zdrewnieć przed zimą), pozwala uzyskać gęsty, zwarty żywopłot już od dolnych partii roślin.
W przypadku dobrze uformowanych, dojrzałych żywopłotów zazwyczaj wystarcza jedno cięcie w sezonie, najlepiej wykonane wiosną, które pozwala utrzymać pożądany kształt i gęstość.
Dlaczego cięcie od młodej rośliny ma znaczenie?
Rośliny regularnie przycinane już na etapie produkcji szkółkarskiej wytwarzają więcej pędów bocznych, dzięki czemu po posadzeniu znacznie szybciej budują zwartą, stabilną formę. Taki sposób prowadzenia roślin spowalnia wprawdzie proces produkcji, ponieważ potrzeba więcej czasu, aby osiągnęły one handlową wysokość, jednak bezpośrednio przekłada się na jakość materiału roślinnego.
W praktyce oznacza to rośliny lepiej rozkrzewione, gęstsze od samego dołu i trwalsze w użytkowaniu, co ma kluczowe znaczenie zwłaszcza przy zakładaniu żywopłotów.
Cis Hicksii a formy strzyżone – kule, stożki i topiary
Cis Hicksii doskonale nadaje się nie tylko na żywopłoty, ale także do formowania. Dzięki drobnemu ulistnieniu, wysokiej tolerancji na cięcie i zdolności do regeneracji ze starszego drewna, cis od dawna wykorzystywany jest w ogrodach formalnych i geometrycznych, szczególnie we Francji i Wielkiej Brytanii. Formy strzyżone w kule, stożki czy topiary są charakterystyczne dla ogrodów pałacowych, rezydencjonalnych oraz nowoczesnych założeń o uporządkowanej kompozycji. Odmiana ‘Hicksii’ stanowi ich współczesną, praktyczną kontynuację.
Dlaczego cis Hicksii nadaje się do formowania?
Gęste ulistnienie, umiarkowane tempo wzrostu i świetna tolerancja cięcia sprawiają, że można z niego tworzyć kule, stożki oraz bardziej skomplikowane formy geometryczne.
Jak wcześnie zacząć formowanie cisa Hicksii?
Najlepsze efekty uzyskuje się, rozpoczynając formowanie już na etapie młodych roślin. Dzięki temu bryła jest równa i symetryczna.
Sadzenie cisa Hicksii – najważniejsze zasady
Prawidłowe sadzenie ma ogromny wpływ na dalszy wzrost roślin. Zbyt głębokie posadzenie może prowadzić do gnicia szyjki korzeniowej oraz ograniczać dostęp powietrza do systemu korzeniowego, co utrudnia prawidłowe przyjęcie się cisów. Rośliny najlepiej sadzić na takiej głębokości, na jakiej rosły w szkółce. W przypadku cisów z bryłą korzeniową bryłę można umieścić tak, aby jej górna powierzchnia znajdowała się około 1–2 cm poniżej poziomu gruntu, ponieważ podczas wykopywania zazwyczaj usuwana jest część wierzchniej warstwy ziemi.
Jak gęsto sadzić cis Hicksii na żywopłot?
Rośliny sadzi się w odpowiednich odstępach, zależnych od ich wielkości. Cisy produkowane w pojemnikach zwykle nie są tak dobrze zagęszczone jak te z gruntu, więc można je sadzić gęściej, np. 3 sztuki na 1 metr. W przypadku gęstych, większych (np. około 100cm) egzemplarzy z gruntu zwykle wystarczą 2 sztuki na 1 metr. Ważne jest, aby bryła korzeniowa była dobrze nawodniona, a gleba starannie przygotowana.
Stanowisko i gleba dla cisa Hicksii?
Cis Hicksii dobrze rośnie zarówno w pełnym słońcu, półcieniu, jak i w cieniu. Preferuje gleby żyzne i przepuszczalne, choć potrafi radzić sobie także w mniej sprzyjających warunkach. Jak większość roślin nie toleruje stanowisk podmokłych, natomiast po dobrym ukorzenieniu znosi krótkotrwałe okresy suszy.
Jakość roślin ma znaczenie – na co zwrócić uwagę przy zakupie cisa Hicksii?
To jeden z najważniejszych elementów, który decyduje o powodzeniu całej inwestycji. Warto zwrócić uwagę na stopień rozkrzewienia roślin, szczególnie w dolnych partiach, który świadczy o prawidłowym prowadzeniu ich już na etapie produkcji szkółkarskiej. Istotna jest także kondycja systemu korzeniowego lub bryły korzeniowej, która powinna być zwarta, dobrze przerośnięta i wolna od oznak przesuszenia. Rośliny zdrowe, regularnie przycinane i właściwie przygotowane do sprzedaży znacznie szybciej się przyjmują i lepiej reagują na dalsze formowanie. Wysoka jakość materiału szkółkarskiego ma szczególne znaczenie, dlatego warto wybierać cisy pośrednie ‘Hicksii’ z pewnego źródła, prowadzone od początku w odpowiednich warunkach produkcyjnych.
System korzeniowy i bryła korzeniowa
Dobrze rozwinięty system korzeniowy oraz bryła korzeniowa proporcjonalna do wielkości rośliny znacząco zwiększają szanse na szybkie i bezproblemowe przyjęcie się cisa po posadzeniu. W trakcie produkcji system korzeniowy musi być prawidłowo kształtowany. W przypadku uprawy w pojemnikach osiąga się to poprzez stopniowe przesadzanie roślin do coraz większych donic, dzięki czemu korzenie wypełniają całą objętość pojemnika, a nie koncentrują się wyłącznie w jego zewnętrznych i dolnych partiach. Przy uprawie gruntowej podobny efekt uzyskuje się przez regularne przesadzanie roślin w odpowiednich odstępach czasu, co powoduje zagęszczenie systemu korzeniowego blisko pnia i sprawia, że po wykopaniu bryły większość korzeni pozostaje przy roślinie. Produkcja roślin przez wiele lat w jednym miejscu, bez przesadzania, a następnie ich wykopywanie do sprzedaży skutkuje materiałem o znacznie obniżonej jakości. Może wprawdzie wyglądać atrakcyjnie w części nadziemnej, lecz po posadzeniu u klienta często słabo się przyjmuje, szybko traci kondycję i jest bardziej podatny na choroby.
Cis Hicksii szkółkowany a rośliny z importu
Rośliny produkowane i szkółkowane w polskich warunkach są lepiej zahartowane i przystosowane do naszego klimatu niż materiał importowany z cieplejszych regionów Europy. Rośliny importowane z innych stref klimatycznych potrzebują kilku lat by przestawić się na nasze warunki.
Dlaczego regularne cięcie w szkółce jest kluczowe?
Cisy, które od początku są regularnie cięte, są gęstsze, bardziej wyrównane i znacznie lepiej prezentują się po posadzeniu.
Najczęstsze błędy przy zakupie cisów na żywopłot
Do najczęściej popełnianych błędów należą:
Jak produkujemy cis Hicksii w naszej szkółce?
Produkcję cisa pośredniego ‘Hicksii’ rozpoczynamy od ukorzeniania sadzonek, a następnie prowadzimy rośliny przez cały cykl wzrostu w polskich warunkach klimatycznych. Nasza szkółka zlokalizowana jest w Pacanowie, w powiecie buskim, w województwie świętokrzyskim. Lokalizacja w Pacanowie zapewnia dogodny dojazd m.in. z kierunku Kielc, Tarnowa, Krakowa i Sandomierza.
Cisy na każdym etapie są szkółkowane i przycinane, co umożliwia wykształcenie silnego, dobrze zagęszczonego systemu korzeniowego oraz zwartej, równomiernej części nadziemnej. Stosujemy również odpowiednio dobrane zabiegi ochrony przed chorobami i szkodnikami. Dłuższy cykl produkcji przekłada się na wyższą jakość roślin i lepszy efekt po posadzeniu w ogrodzie lub na inwestycji.
Podsumowanie – dla kogo cis Hicksii będzie najlepszym wyborem?
Cis pośredni Hicksii to doskonały wybór dla osób, które szukają trwałego, eleganckiego i łatwego w formowaniu żywopłotu. Sprawdzi się zarówno w ogrodach prywatnych, jak i przy większych realizacjach. Wybierając rośliny dobrej jakości, produkowane w polskim klimacie, inwestujesz w efekt, który będzie cieszył pokolenia.
Jeśli planujesz założenie żywopłotu, poniżej znajdziesz cisy ‘Hicksii’ produkowane w naszej szkółce.

